Rutinim bana yabancı geliyor.

Kalbimi güvenle sarmayı ne zaman öğreneceğim?

Kendime döneceğim yolu ne zaman bulacağım?

Kırılmadan sevmeyi, korkmadan kalmayı ne zaman başaracağım?

Evi hissetmeyi başarabilecek miyim?

Yoksa içimden sökülüp alınan o şefkat,

benimle birlikte sonsuz bir kayboluşa mı mahkûm olacak?

Sarı lale, yalnızca doğayı süsleyen zarif bir çiçek değil, aynı zamanda Türk edebiyatında da önemli bir semboldür.Dönemlerde aşkı, özlemi, hasreti, güzelliği, yaşamın geçiciliğini ve umudu temsil etmiştir. Günümüzde sarı lale; neşe, umut, iyi şans ve bereketin simgesi olarak kabul edilmektedir. Viktorya döneminde sarı lalenin, "gülümsemenizde güneş ışığı var" anlamını taşıdığına inanılırmış. Ayrıca evin bahçesine sarı lale dikmenin iyi şans ve bereket getireceği düşünülürdü.

Divan edebiyatında lale, güzelliğin ve zarafetin simgesi olarak pek çok kez kullanılmıştır. Özellikle Nedim'in şiirlerinde sevgilinin yüzü sarı laleye benzetilerek aşk anlatılmıştır. Bunun yanında lale, ihtişamın geçiciliğini ve hayatın dönemselliğini de simgelemiştir. "Lale Devri" ifadesi de bu kısa süren ihtişamı ve geçiciliği anlatan önemli bir örnektir.

Abdülhak Hamit Tarhan'ın Makber adlı eserinde sarı lale, aşkın ve hasretin sembolü olarak yer almıştır. Mevlânâ'nın lale üzerine yazdığı dizeler Türk edebiyatında lale ile ilgili en eski örneklerden biri olarak kabul edilir:

Lalelim Laleli'de oturur,
Laleli lale olur lalelimden,
Laleli'den geçilir,
Lalelimden geçilmez…

Nitekim olarak sarı lale, Türk edebiyatında yalnızca bir çiçek değil; duyguların, estetik anlayışın ve kültürel mirasın güçlü bir simgesidir. Yüzyıllardır şiirlere, eserlere ve sanatın birçok alanına ilham vermeye devam etmektedir.

Sarı Lale Ne Zaman Açar?

Sarı lale, iklim koşullarına bağlı olarak mart ayının sonundan mayıs ayına kadar çiçek açar. En yoğun çiçeklenme dönemi ise nisan ayıdır.

Ben bu çiçeği çok seviyorum; hatta kelimenin tam anlamıyla ona aşığım. Bu yüzden size de biraz sarı laleden bahsetmek istedim. İçimi ısıtan, insana huzur veren bambaşka bir güzelliği var. Elbette her çiçek özeldir, ancak benim için sarı lalenin yeri her zaman ayrıdır.

Küçüklüğümde ailemle gittiğimiz parkta onları sık sık görürdüm. Diğer çiçeklerden daha çok dikkatimi çekerdi. Sanırım bu yüzden sarı lale, benim için sadece güzel bir çiçek değil; aynı zamanda çocukluğumu, o güzel günleri ve içimde bıraktığı sıcak duyguları hatırlatan nostaljik bir anı olarak kaldı içimde..

https://open.spotify.com/track/4vjz7w27dNpI7rHJ64uA3g?si=P9bQkzmzShCEoe0QkdeQbQ&utm_source=copy-link

Bazıları duruyor.

Bazılarıysa yıllar içinde sessizce kaybolmuş.

Bugün size kendimle ilgili iki özelliğimden bahsetmek istiyorum.

İlki...

Ben teşekkür edemiyorum.

Ama yanlış anlaşılmasın; birisi bana yol verdiğinde ya da küçük bir iyilik yaptığında söylediğim sıradan bir "teşekkür"den bahsetmiyorum.

Demek istediğim şu:

Birisi bana bir hediye verdiğinde, doğum günümde beni düşündüğünde ya da benim için özel bir şey yaptığında, ağzımdan o kelime çıkmıyor.

Sadece gülümsüyorum.

Sanki kelimeler boğazımda düğümleniyor.

Bunun nedeni sizce ne olabilir?

Ben uzun zamandır düşünüyorum ama hâlâ tam olarak bir cevap bulabilmiş değilim.

Duygularımı ifade etmekte zorlanan biri değilim. Tam tersine... Ne hissettiğimi, neyi istediğimi ya da istemediğimi açıkça söyleyebilen biriyim.

Ama konu buna gelince her şey değişiyor.

O an kendimi garip bir mahcubiyetin içinde buluyorum.

Sanki söyleyeceğim her kelime eksik kalacakmış gibi hissediyorum.

Belki de bu yüzden sessiz kalıyorum.

Fakat bu sessizlik bazen beni korkutuyor.

Çünkü yanlış anlaşılabilir.

Düşünsenize...

Birisi size içtenlikle bir hediye alıyor ya da sizin için emek veriyor.

Siz ise sadece gülümsüyorsunuz.

Karşı taraf ne hissederdi?

Belki de tek beklediği şey küçücük bir "teşekkür"dü.

Tek bir kelime...

Ama ben, nedense, onu bile söyleyemiyorum.

Bu belki dışarıdan çok basit bir şey gibi görünüyor.

Ama insanın kendini en çok zorlayan şeyler bazen başkalarına en basit görünenler oluyor.

Ben de bunu yavaş yavaş aşmaya çalışıyorum.

İkincisine gelirsek…Benim takıntılarım var.

Bunun psikolojide ya da başka bir alanda bir adı var mı bilmiyorum. Eğer biliyorsanız söyleyebilirsiniz. Tabii ki kendi kendime tanı koymak gibi bir amacım yok. Sadece birazdan anlatacaklarımı okuyunca bunun sıradan bir davranış olmadığını siz de anlayacaksınız.

Bu, çocukluğumdan beri benimle olan bir "düzeltme ya da öyle bırakma" takıntısı.Hemen birkaç örnek vereyim.

Banyodaki havluyu askılığa hep yarım asarım. Odamdaki herhangi bir eşyanın yerini bir santim bile değiştiremem. Kimse de değiştiremez.

Çantalarım, kalemlerim ya da yere bıraktığım herhangi bir şey... Nasıl bıraktıysam öyle kalmalı.

Evden çıkarken bazen köpeğimi evde yalnız bırakmak zorunda kalıyorum. Aslında onun dışarı çıkmayacağını biliyorum. Kapıyı açık bıraksam bile olduğu yerden kıpırdamaz, merdivenlerden inmez. Bunu bildiğim hâlde kapıyı kapattıktan sonra önce iki kez elimle kontrol ediyorum, sonra üçüncü kez videoya çekiyorum. Ancak ondan sonra asansöre binebiliyorum.

Çoğu insan evden çıkmadan önce ışığı ya da fişi bir kez kontrol eder.

Ben edemiyorum.

Sayamayacağım kadar çok kontrol ediyorum. Hatta bazen geç kalacağımı bile bile bunu yapmadan evden çıkamıyorum.

Telefonumun kilit ekranındaki duvar kâğıdını değiştiremem.

Duşta rutinimi varsa onu bozamam.

Telefonumdaki Notlar uygulamasına bir şey yazamam.

Pinterest'te yeni bir pano oluşturamam.

Spotify'da yeni bir çalma listesi oluşturamam.

Bunları okurken içinizden ne geçiyor, gerçekten çok merak ediyorum.Çünkü bunlar dışarıdan küçük ayrıntılar gibi görünse de benim hayatımı kısıtlayan şeyler.Ve en kötüsü...Bırakamıyorum.

Gerçekten çok denedim.

Sinirlendim.

Ağladım.

Kendime kızdım.

Çünkü bunları yapmak istemiyorum.

Ama yapmazsam, düzenimin dışına çıkarsam ya da farklı bir şey denersem başıma çok kötü bir şey gelecekmiş gibi hissediyorum.İçimde büyük bir huzursuzluk başlıyor.

Sürekli tetikte oluyorum.

Panikli hissediyorum.

Sanki her an kötü bir haber alacakmışım gibi.

Daha da kötüsü, bunların çoğunu bilinçli yapmıyorum.İstemsizce oluyor,genellikle farkına bile varmıyorum.

Annem "Yine ne yapıyorsun?" dediğinde durup düşünüyorum ve ancak o zaman yaptığım şeyi fark ediyorum.

Başka bir huyum şu ve bundan gerçekten nefret ediyorum.

Bir senaryo düşünüyorum ve içimden kendi kendime konuşmaya başlıyorum. Buraya kadar normal bir durum. Ama sonrasında istemsizce karşımda biri varmış gibi davranmaya ya da kendimi o olayın içindeymiş gibi hissetmeye başlıyorum.

Küçükken buna "tiyatro" diyordum. Çünkü drama dersimi çok seviyordum ve sahnede olmaya alışık bir çocuktum. Odamda tek başıma sürekli prova yapar, hayalimdeki sahneleri canlandırırdım.Ama zamanla bu durum değişti.

O zamanlar bunu bilinçli olarak yapıyordum. Şimdi ise sanki bir alışkanlığa dönüştü.En rahatsız edici kısmı da bu.Artık yalnız olmam ya da kalabalığın içinde bulunmam fark etmiyor. Bazen farkına bile varmadan, karşımda biri varmış gibi konuşuyor ya da o senaryonun içinde davranıyorum ve üstüne üstlük kendimi iyice kaptırıp ayağa kalkıyorum.Bunu isteyerek yapmıyorum.Bir anda oluyor.Ve ne zaman farkına varsam, kendime "Yine başladın." diyorum.

Evet arkadaşlar...Çocukluk, sandığımızın aksine geride kalmıyor.

Ben burada şiir yazıyorum, bazen düşüncelerimi, bazen de sanatımı paylaşıyorum. Ama buradaki hiçbiriniz beni tamamen tanımıyorsunuz. Dışarıdan bakınca "Ne kadar olgun.", "Ne kadar bilinçli." ya da "Ne kadar güçlü." denebilir.Ama insan dediğimiz şey, dışarıdan görünen kadar basit değil.Herkesin içinde kimsenin bilmediği yaraları, alışkanlıkları, korkuları ve sessizce verdiği mücadeleler var.

Bence büyüyen tek şey bedenimiz.

Ruhumuzun bir yanı hep çocuk kalıyor.

Çocuk denince aklımıza sadece kahkahalar, oyunlar ve enerji gelmesin.Çocukluk bazen sessizliktir.Bazen anlaşılmamaktır.Bazen de "Dünya sandığım kadar güvenli bir yer değilmiş." cümlesini çok erken öğrenmektir.

Bu uygulamanın yaş ortalaması çok büyük olmayabilir. Ama anlattığım şey yalnızca bizim yaşlarımız için geçerli değil. Otuz, kırk ya da elli yaşında olsanız da içinizde hâlâ yaşayan bir çocuk var.

Belki de bazen "Ben neden böyleyim?" diye kendimizi suçlamak yerine, dönüp o çocukla yeniden tanışmalıyız.Çünkü bazı alışkanlıklar, küçük hâlimizin kendini korumak için geliştirdiği savunma mekanizmalarıdır.Bir zamanlar bizi ayakta tutan şeyler, bugün bizi yoruyor olabilir.

Bu yüzden kendinizi suçlamayın.Ben de suçlamamaya çalışacağım.Çünkü o davranışlar bizim seçtiğimiz şeyler değildi.Ama onlarla yüzleşmek, iyileşmek ve geride bırakmak... İşte o, artık bizim elimizde.

Ve eğer buraya kadar okumaya devam ettiysen...

Sana ne kadar minnettar olduğumu anlatamam.Eğer sen de buna benzer şeyler yaşıyorsan, bilmeni isterim:Yalnız değilsin.Belki birbirimizi hiç tanımıyoruz.Ama aynı duyguyu taşıyan insanlar, bazen birbirini en iyi anlayan insanlardır.

İçindeki çocuğu susturma, önce neden ağladığını dinle.

Sonlandırıyorum artık. Bu satırı yazarken de içimdeki perinin elini daha sıkı tutuyorum.🩷🫶🏻

Kendine iyi bak…

Beni bitirdin,

Benim içime işledin.

Söylesene sahte kahramanım,

Bunlar olurken neredeydin?

Söylediklerine kandığımı mı sanıyorsun,

Yoksa sadece kırıklarımı mı hatırlatıyorsun?

Şimdi sessizliğini içimde taşıyorum.

Hiç dönüp baktın mı?

İçimde bıraktığın o yarım cümleler,

Hâlâ geceleri içimde yankılanıyor.

Artık ne hesap soruyorum,

Ne de kendıne gelmeni bekliyorum.

Sen bir korkaksın.

Avucunda büyüttüğün ceylanı,

Kırmızı bir hedefe çevirecek kadar korkaksın.

Sessizliğinin bana miras olacağını,

En iyi sen biliyordun.

Bir daha gelip zihnime dâhil olamazsın.

Ben yangınımın ilerisine yürümeyi öğrendim,

Sense ardında bıraktığın yangının

Dumanında kaybolmaya mahkûm kaldın.

Ve bir gün...

O sokaktan geçerken,

O evin önünden geçerken,

O okulun önünden geçerken,

Sana göstermeye çalışan şey

Ne aklının bulanıklığı olacak,

Ne özlemin,

Ne de yalancı dilin.

Yalnızca vicdanın

Sessizce adımı yankılayacak.

Görüşürüz Baba

Bunu yapmamın sebebi, çoğu kişinin genel olarak alıştığı şarkıları dinlemesi. Eğer yeni şarkıları öneri almak isterseniz, benim için her birinin ayrı bir anlamı olan en sevdiğim şarkılarıı aşağıya bırakacağım. Umarım aralarından sizin de kalbinize dokunan bir parça çıkar. 🩷🌸

Keyifli dinlemeler 💐🩷

Başımı kaldırıyorum.

Görkemli taşlar,

bir bütünlükle bana bakıyor.

Eğiliyorum.

Dirseklerimi taşların üzerine yaslıyorum.

Etrafıma bakıyorum.

Su kıyıya vuruyor.

Yansımam bana çarpıyor,

sanki yabancı birine bakıyormuşum gibi.

Beni bırakma.

Dirseklerimi kanatma.

Yansımamı benden ayırma.

Pusulamı şaşırtma.

Göğsümdeki ayna çatladı.

Mavinin altındayım.

Derinlerde neden hâlâ sesini duyuyorum?

Evet.

Tam da duymak istediğim bu.

Basıncın altında

benimle kal.

Boğulma.

Beni bırakma.

Hayır.

Beni değil,

yansımamı bırakma.

Yüzeye çıkma.

Yüzeye çıkarsan,

beni ardında bırakırsın.

Bunu yapma.

Taksınlar kuklalarını.

Tak maskeni.

İçeriden alkış sesleri geliyormuş gibi gelir.

Perdeyi aralarsın.

Ama seni karşılayan tek şey,

tozun yıllardır prova yaptığı sessizliktir.

Burada bütün seyirciler ölü.

Tak maskeni.

Bu çadır,

içeri giren herkese

kendisini yok etmeyi öğretir.

Çıkabilirsin.

Ama arkana baktığında,

o çadırı bir daha orada göremeyeceksin.

Koş.

Kaç kendinden.

Ormanın sonu

seni yine aynı çadıra çıkaracak.

Bu sefer seni

ölü seyirciler karşılamayacak.

Dizlerindeki yaralar,

ellerine batan dikenler,

yüzüne bulaşmış kan

alkışlayacak seni.

Hadi.

Aynaya gülümse.

En başından beri gösterinin başrolü hep sendin.

Sarılacak birini bulamadın mı?

Bulamazsın.

Bedenin gömülmüş.

Kanatların toprağın altında,

adını rüzgâr bile fısıldamıyor.

Gökyüzü karanlık.

Dünya hiçbir şey olmamış gibi devam ediyor.

Neden fark etsinler ki?

Çığlığın, kalabalığın içinde kayboldu.

Kalbin parçalandıkça,

herkes seni biraz daha sustu sandı.

yalnızca bir kez olsun gerçekten görülmek istedin.

Ama benim küçük meleğim

kimse seni anlamakla uğraşmayacak.

Vicdanının inşa ettiği karanlık tabutta,

Çürü şimdi.

Nereye gideceğim?

Etrafımdaki her şey aynı.

Patikanın içinde ruhum ağaçlarla harmanlaşıyor.

Ay parçasından örülmüş tacım,

kafatasımla bütünleşiyor.

Bir zamanlar prenses dediler bana,

şimdi ormanın karanlığında bir uydurmayım.

Elbisemin etekleri toprağa sürünüyor,

avuç içlerime dikenler batıyor.

Belki de hiçbir kulede hapsedilmedim.

Belki de en yüksek duvar,

kendi içimdeydi.

Bir prens değil,

tahtımda oturan bulacak beni.

Çünkü ben kurtarılmayı beklemiyorum.

Masallar çoktan sustu.

İnsanlar alevlendirdi tahtımı.

Ellerime bakıyorum,

saçlarımdan oyulmuş siyah bir taş.

İçinde hâlâ saplı duran bir ok.

Sessizce bekliyorum.

Hanginiz

bu kez tam kalbimden vuracak?

Ben sustukça o konuşuyor.

Beraber büyüyoruz, değil mi Adapark?

Ruhun çoktan çekip gitmiş.

Beden hâlâ neden burada?

Bazen tüm bir ömür,

tek bir saniyeye yıkılabilir.

Sen hâlâ huzurlu anları mı düşünüyorsun?

Sil.

Onlar hiç yaşanmadı.

Sen hâlâ güvendiklerini mi sanıyorsun?

Sil.

Onlar seni, ihtiyaçları bittiği gün sildiler.

Adını bile hatırlamayacaklar.

Sen hâlâ kalbine mi güveniyorsun?

Sil.

O çoktan toprağın sessizliğine karıştı.

Dünden bugüne damarlarımda

Bir zehir dolaşıyor.

Bazen geçmiş,

Keskin bir bıçak gibi

zihnime saplanıyor.

Ne kadar kaçarsam kaçayım,

aynı koridora çıkıyor bütün hafızam.

Böyle mi olsun?

Belki.

Bazı geceler tavanıma bakarken,

kendi içime ne kadar sığabildiğini seyrediyorum.

Ve tekrar hatırlıyorum,

bana dokunma.

Ardından haftalar geçerdi.

Kapıdan girdiğin anı beklerdim.

Düşüncelerimi gerçekleştirmeni dilerdim.

Ama baba, sen çok kindar bir adamsın.

Sevgini gururunun ardına sakladın.

Ben bir çocukken,

sen hep susmayı seçtin.

Sustukların, boğazımda cam parçaları olarak kaldı.

Vücudum büyüdükçe o parçalar vicdanımı deşti.

Ama baba, artık ben de susuyorum.

Sayende...

Kalbimi avuçlarımın içine aldım.

Herkesten saklıyorum onu.

Ama baba, sen gözlerimin yansımasında

sadece öfkeni gördün.

Seni kaybetmeden önce,

kendimi kaybettiğimi hiç görmedin.

Ama babacığım, yıkılmıyorum.

Merak etme...

Sen yine gittin, ben yine ardında kaldım.

Ama bu sefer,

tıpkı senin gibi,

ben de dikilip kalıyorum.

İnsanları ve çevreni incele. Gölgelerine, ne renk giydiklerine ve en çok hangi davranışları sergilediklerine dikkat et. Sadece bakma, içtenlikle gör.

2. Telefonunla değil, gözlerinle fotoğraf çek.

Kendine, "Bunu hatırlamak istiyorum. Evet, yıllar geçse bile bu an hafızamda kalmalı." de. Zihninle küçük bir oyun oyna.

3. Ne kadar zor olsa da kulaklıklarını çıkar.

Dış dünyayla yeniden iletişime geç. Kuş seslerini, rüzgârı ya da denizin kıyıya vuran dalgalarını dinle. Bunu sadece 5-10 dakika bile yapsan yeter. İnan bana, ruhuna iyi gelecek.

4. Doğayla bütünleş.

Eğer imkânın varsa kendine bir orman ya da dağ yürüyüşü planla. Dağa tırmanırken bile o "Evet, yaşıyorum." hissini fark edeceksin. Ormanda ağaçların arasında yürürken yavaş yavaş sakinleştiğini hissedeceksin.Lakin bunların hiçbirini yapma şansın yoksa dışarı çıkıp toprağa bas. Belki de ihtiyacın olan şey, doğaya birkaç dakika dokunmaktır.

5. Bir gün boyunca sadece bir rengi fark et.

Evde ya da dışarıda kendine bir renk seç ve gün boyunca onu ara. Hiç dikkat etmediğin ayrıntıları fark etmeye başlayacaksın.

6. Günün sonunda kendine bir cümle yaz.

"Bugün ne hissettim?"

"Bugün çevreme nasıl davrandım?"

"Bugün hayat bana ne öğretti?"

Kendine biraz daha yumuşak davran. Hayat acele etmiyor; sen de her şeye yetişmek zorunda değilsin. Belki de bugün ihtiyacın olan şey tam olarak buydu. Umarım bu küçük maddeler ufakta olsa sana iyi gelir ve gününe küçük bir güzellik katar.

Sevgilerimle. 🩷

Skylla, Yunan mitolojisinin en korkutucu deniz canavarlarından biridir. Rivayetlere göre bir zamanlar güzelliğiyle tanınan genç bir kızken, kıskançlık ve büyü sonucu korkunç bir yaratığa dönüşmüştür.Scylla belden yukarısı bir kadındı. Belden aşağısı ise çok başlı bir canavardı. Uzun, yılan benzeri boyunlarında 6 başı ve 12 ayağı vardı. Her başın üzerinde birkaç sıra keskin diş bulunuyordu bu canavar, denizcilerin en büyük korkularından biri hâline gelmiştir.

Skylla'nın, Sicilya ile İtalya arasındaki Messina Boğazı'ndaki kayalık bir mağarada yaşadığına inanılır. Boğazdan geçen gemilere aniden saldırır, uzun boyunlarını uzatarak denizcileri yakalayıp mağarasına sürüklerdi. Bu yüzden eski denizciler, Skylla'nın bulunduğu sulardan geçmekten büyük korku duymuşlardır.

Homeros'un Odysseia destanında, Odysseus ve tayfası bu tehlikeli boğazdan geçmek zorunda kalır. Skylla, gemiden altı denizciyi yakalayıp götürür. Bu olay, mitolojinin en gösterişli deniz sahnelerinden biri olarak kabul edilir.

Skylla'nın ortaya çıkışıyla ilgili farklı efsaneler de vardır. En yaygın anlatıya göre deniz tanrısı Glaukos'un kendisine duyduğu aşk, büyücü Kirke'nin kıskançlığına yol açmış ve Kirke, Skylla'nın yıkandığı suyu büyüleyerek onu korkunç bir canavara dönüştürmüştür. Başka bir anlatıda deniz tanrıçası Amphitrite'nin kıskançlığı bu dönüşüme neden olmuştur.

Skylla'nın kayalıklarda dans ettiği ,şarkı söylediği, köpüklerle eglendıgı gibi betimlemeler tamamen edebî anlatım amacıyla eklenmiştir; kaynaklarda bu şekilde geçmez.

Şimdi size okuduğum bır kitapta ki bu efsanenin bir kısmını yazacağım

Rivayetlere göre Skylla, güzelliğiyle dillere destan genç bir deniz perisiydi. Dalgaların arasında huzur içinde yaşarken, deniz tanrısı Glaukos ona âşık olur. Fakat Glaukos'un bu aşkı, büyücü Kirke'nin kıskançlığını alevlendirir. İntikam almak isteyen Kirke, Skylla'nın her gün yıkandığı pınarı büyülü otlarla lanetler.

Genç kız suya adım attığı anda kaderi sonsuza dek değişir.

Belinden aşağısı, keskin dişlerle dolu vahşi köpek başlarına dönüşür. Uzun boyunları ve korkunç çığlıklarıyla artık o, denizcilerin kabusudur. Güzelliğiyle anılan Skylla, insanların korkuyla fısıldadığı bir efsaneye dönüşmüştür.

Efsanelere göre Skylla, Messina Boğazı'ndaki sarp kayalıklarda yaşar. Kayalıkların arasından geçen gemileri sessizce izler, ardından uzun boyunlarını uzatarak denizcileri bir anda yakalayıp derinliklere sürükler.

Skylla'nın mağarada yaşadığına, acı acı uyuyarak ses çıkarttıgını ve bu sesın yenıden doğuş sesine benzediğini ,korkunc bır canavar oldugunu tanrılar dâhil hiç kimsenin onu görmek istemediğini söylenmiştir

Skylla'nın hikâyesi yalnızca bir deniz canavarının öyküsü değil. Aynı zamanda kıskançlığın ve geri dönüşü olmayan değişimlerin simgesidir. Belki de bu yüzden, yüzyıllar geçmesine rağmen adı hâlâ okyanusların en karanlık efsaneleri arasında yaşamaya devam etmektedir.

Sizce Skylla bir canavar mıydı yoksa başkalarının kıskançlığı yüzünden kurban olan bir genç kız mıydı?

Kraken, İskandinav halk anlatılarında adı geçen, denizlerin en korkutucu efsanevi yaratıklarından biridir. Devasa bir ahtapot ya da kalamara benzer ve ürkütücü bir görünüme sahiptir.

Norveçli piskopos Erik Pontoppidan, deniz canavarları ve nadir görülen deniz canlıları üzerine yaptığı çalışmalarda Kraken'i ayrıntılı bir şekilde tasvir etmiştir. Ona göre canavarın sırtı o kadar büyüktür ki deniz yüzeyine çıktığında bir adayı andırır. Boynuz ya da kollarının orta kısımlarının bir gemi direği kadar uzun olduğu söylenir.

Efsanelere göre Kraken denizin derinliklerine dalarken dev bir girdap oluşturur , çevresindeki her şeyi denizin dibine çeker. Bazı anlatılarda gemilere saldırarak onları kollarıyla sarıp okyanusun derinliklerine sürüklediği anlatılır.

18 ve 19.yüzyılda Avrupalı doğa bilimciler ve yazarlar, Kraken'i kimi zaman gerçek bir deniz canlısı, kimi zaman ise tamamen efsanevi bir yaratık olarak değerlendirmiştir.

Günümüzde araştırmacılar, Kraken efsanesinin temelinde gerçek dev kalamarlar , okyanusta yaşanan gizemli doğa olaylarının bulunduğunu düşünmektedir. Bu nedenle Kraken, hem denizcilik efsanelerinin hem de mitolojik anlatıların en ilgi çekici deniz canavarlarından biri olarak kabul edilir.

Peki sizce Kraken gerçekten yaşamış mıdır?

lâşem kalırdı.

Duygularımın dirisi

tozlanırdı.

Kendimden

bambaşkalaşırdım.

Rûhum bana

bîgâne kesilirdi.

Aynalar,

Çehremi değil,

kaybettiklerimi gösterirdi.

Sedam,

kendi kulağıma bile

Yabancı gelirdi.

Gözlerimdeki parıltı

Tane tane söner,

yerini uzun bir keder alırdı.

İçimde beslediğim çocuk,

kimse duymadan

usulca ölürdü.

Nefes almayı hayatta kalmak sanan,

Ritmi atsa da

çoktan kendine uzak düşmüş

bir nâ'ş olur;

her gün

biraz daha eksilerek,

biraz daha sessizleşerek

kendi gölgemin ardında

çürürdüm.

Zaman akıyor.

Suların dibinde bir zamanlar "biz" dediğim yüzler.

Kahkahaları keskin, gülüşleri bıçak ağzı.

Önce dişler gösteriliyor.

Sonra kılıçlar.

Bir darbe...

Sonra bir tane daha.

Su artık berrak değil.

Çocukluğumun yıkandığı deniz, kanıma bulanıyor.

Sudan çıkıyorum.

Hoş geldim, yeryüzü.

Hoş geldim, cidal

İnci sandığım ayaklarım taşlarda parçalanıyor.

Sırtımdaki her yara, güvendiğim bir elin hatırası.

Başımı kaldırıyorum.

Yenilen bedenim değil...

İnandığım dünya ilk benden vazgeçti.

Söylesene anne,

Yine okula giderken el ele tutuşup şarkılar söyler miyiz?

Yoksa yine gitmemen için ellerine sımsıkı tutunmak zorunda kalır mıyım?

Söylesene anne...

Bu kadar güçlü kalmak zorunda mıydım?

Neredeydin eskiden, yoksa değişen sadece ben miydim?

Böyle olmak zorunda mıydı?

Yine seccadenin üstünde ruhuna ağlar mısın?

Yoksa yaşlı yanaklarımdan tutup sessizce öper misin?

Hiç bilmediğim gökyüzüne.

Herkes etrafımda dönüyor,

Ben ise sessizce kayboluyorum.

Adını bilmediğim sokaklarda

Kendimi arıyorum yeniden.

Belki bir gün,

Kırık parçalarım birleşir de

Aynaya baktığımda

Kendimi tanırım.

Hissetmediğim yansımalarda

Kendimden kaybediyorum yeniden.

Belki bir gün,

Satırlara baktığımda

Ezdiklerimi tanırım.

Susturduğum çığlıklarımı

Sessizliğimden ayırırım.

Denizde yüzerken karşımıza çıkan, bazen tamamen şeffaf bazen de rengârenk görünen; adeta suyun içinde süzülen büyüleyici bir tül parçasını andıran canlılar… Bugün sizlere denizanalarından bahsedeceğim. Öncelikle onların bilimsel özelliklerini tanımakla başlayalım.

Denizanalarının Dünya'da tam olarak ne zamandan beri yaşadığı kesin olarak bilinmese de yaklaşık 650 milyon yıl öncesine kadar uzandıkları düşünülmektedir. Bu da onların dinozorlardan bile çok daha eski canlılar olduğunu gösterir. Bazı denizanası türleri okyanusların en derin bölgelerinde yaşar. Bu türler düşük ışık koşullarına uyum sağlamış olup genellikle biyolüminesans özelliğine sahiptir; yani kendi ışıklarını üretebilirler. Düşünsenize… Karanlık bir okyanusun en derin noktasında mor ve mavi tonlarında parlayan bir canlı… Ne kadar büyüleyici bir manzara olduğunu hayal etmenizi isterim.

Denizanaları balık değildir; omurgasız canlılardır. Vücutları bir şemsiyeyi andırır. Bu şemsiye şeklindeki yapı, suyu içeri çekip dışarı iterek hareket etmelerini sağlar. Gövdeleri, mesoglea adı verilen jelimsi bir maddeyle doludur. Bu sayede oldukça hafif ve esnek bir yapıya sahiptirler.

Vücutları iki temel tabakadan oluşur:

- Epidermis: Koruyucu dış tabakadır.

- Gastrodermis: Sindirim görevini üstlenen iç tabakadır.

Denizanalarının çevresini saran dokunaçlar ise nematosist adı verilen yakıcı hücrelerle kaplıdır. Bu hücreler sayesinde hem avlarını yakalar hem de kendilerini savunurlar.

Birçok türün şeffaf görünümü onları avcılardan gizlenmelerine yardımcı olur. Bazı türlerde ise pigment hücreleri sayesinde farklı renkler görülebilir.

Peki, ne kadar yaşarlar?

Denizanalarının yaşam süresi türlerine göre değişmekle birlikte birkaç aydan birkaç yıla kadar uzanabilir. Onları ilginç yapan özelliklerden biri de beyinlerinin ve kalplerinin bulunmamasıdır. Bunun yerine, çevrelerini algılamalarını sağlayan sinir ağı adı verilen basit bir sinir sistemine sahiptirler.

Üremelerini hem eşeyli üreme hem de tomurcuklanma yoluyla gerçekleştirebilirler. Ayrıca çevresel değişimlere oldukça hızlı tepki verirler. Deniz suyu sıcaklığının artması veya aşırı balıkçılık gibi durumlar, bazı türlerin sayısının hızla çoğalmasına neden olabilir. Bu yüzden bilim insanları denizanalarını, okyanus ekosisteminin önemli göstergelerinden biri olarak kabul eder.

İlginç Denizanası Türleri

🪼 1. Ölümsüz Denizanası (Turritopsis dohrnii)

Bilim dünyasının en ilginç canlılarından biridir. Yaşam döngüsünün son evresi olan medüza evresine ulaştıktan sonra tekrar ilk evre olan polip formuna dönebilir. Bu süreç teorik olarak birçok kez tekrarlanabilir. Bu nedenle "ölümsüz denizanası" olarak tanınır.

Bu dönüşüme transdiferansiyasyon adı verilir. Tür, dünyanın birçok tropikal ve ılıman okyanusunda yaşar. İlk keşfedildiği yıllarda yanlışlıkla Turritopsis nutricula olarak adlandırılmış, daha sonra gerçek türünün Turritopsis dohrnii olduğu anlaşılmıştır.

🪼 2. Aslan Yelesi Denizanası (Cyanea capillata)

Aslan yelesi denizanası, dünyanın bilinen en büyük denizanası türlerinden biridir. Kaydedilen en uzun örneğinin dokunaçları yaklaşık 37 metreye ulaşmıştır.

Genellikle Kuzey Atlas Okyanusu, Kuzey Pasifik Okyanusu ve kutba yakın soğuk sularda yaşar. Deniz ekosisteminde önemli bir avcıdır. Küçük deniz canlılarının popülasyonunu dengelerken, aynı zamanda özellikle deri sırtlı deniz kaplumbağası (Leatherback Sea Turtle) gibi bazı canlılar için önemli bir besin kaynağı oluşturur.

🪼 3. Işık Saçan Denizanası (Pelagia noctiluca)

Biyolüminesans özelliği sayesinde en dikkat çekici denizanası türlerinden biridir. Bilimsel adındaki "noctiluca", Latince'de "gece parlayan" anlamına gelir.

Ege Denizi, Akdeniz ve Atlas Okyanusu'nda görülebilir. Akdeniz'deki en önemli zehirli denizanası türlerinden biri olarak kabul edilir. Küçük boyutlu olmasına rağmen dokunaçları ve şemsiye kısmı yakıcı hücrelerle kaplıdır. Ortalama yaşam süresi yaklaşık 9 aydır.

Karanlık sularda oluşturduğu mor ve mavi tonlarındaki parıltısı nedeniyle halk arasında zaman zaman "gece parlayan denizanası" olarak da anılır. Bu özelliği onu okyanusun en büyüleyici canlılarından biri hâline getirir.

Bu üç tür, denizanaları arasında beni en çok etkileyenler. Küçüklüğümde okuduğum bir kitap sayesinde denizanalarına karşı hep ayrı bir ilgim oldu. Yaşadığım yerde deniz suyu henüz tam ısınmadan kıyılarda sıkça görülüyorlar. Onları her gördüğümde aynı heyecanı yeniden hissediyorum.

Bana göre denizanaları, saydam olmanın görünmez olmak anlamına gelmediğini gösteriyor. Işıksızken bile en nazik,zarif, etkileyici bir sekilde iz bırakıp gecebılecegımızın zarafetini gösterdi.

Umarım yazımı beğenmişsinizdir.

Sizi çok seven, WinnieThePooh. 🩷🫶🏻

Hepimizin hayran olduğu, bazılarımızın toplayıp koleksiyon yaptığı, bazılarımızın ise hayranlıkla baktığı o eşsiz güzellikler: deniz kabuklarıdır. Aslında deniz kabukları; denizlerde yaşayan midye, istiridye ve deniz salyangozu gibi canlıların kıyıya vuran dış yapılarıdır.

Kabuk, yalnızca bir koruma yapısı değildir; aynı zamanda canlının büyümesine, kaslarının tutunmasına ve çevresel etkenlere karşı dayanıklılık kazanmasına yardımcı olur. Ayrıca organik oluşumlardır; hafif, sert ve dayanıklıdır. Her biri eşsizdir.

🐚 Deniz kabuklarının bazı çeşitleri

1. Kraliçe deniz salyangozu kabuğu (Strombus gigas)

Uzun zamandır en güzel kabuk türlerinden biri olarak bilinir. 15–30 cm boyuta kadar ulaşabilen kraliçe deniz salyangozu, var olan en büyük deniz kabuğu türlerinden biridir. Bu tür genellikle Karayip Denizi ve Bahamalar sularında yaşar.

2. Güneş saati kabuğu (Architectonica perspectiva)

Bu türün deseni spiral şeklindedir ve bir güneş saatini andırır. Yaşam alanı olarak özellikle Hint Okyanusu, Pasifik Okyanusu ve Kızıldeniz sularında yaygındır.

3. Deniz tarağı

Yelpaze gibi simetrik bir şekle sahiptir. Genellikle denizin sığ yerlerinde bulunur. Aynı zamanda pişirilerek yenilebilir; yenen kısım kabuk değil, kas kısmıdır. Yüksek protein, düşük yağ içerir ve omega-3 açısından zengindir. Türkiye, Kanada ve Japonya’da yaşar.

4. Abalone (deniz kulağı)

Deniz ürünü olarak ekonomik değeri yüksektir. Abalonun kaslı ayağı bir protein kaynağıdır. En ünlü özelliği sedef gibi mavi, yeşil, mor ve pembe yansımalar yapmasıdır. Bu yapısı oldukça dayanıklıdır ve takı, kolye yapımında kullanılır. Kabukta görülen delikli sıra, solunum ve su akışı için kullanılır. Kabuk büyüdükçe eski delikler kapanır ve yenileri oluşur. Türkiye’de nadir bulunur; daha çok Kaliforniya, Afrika ve Avustralya’da yaşar.

🌊 Deniz kabuğundan gelen ses nedir?

Deniz kabuklarını kulağımıza yaklaştırdığımızda duyduğumuz ses aslında kabuğun içinden gelen bir deniz sesi değildir.

Bu ses, çevremizdeki ortam gürültüsünün kabuk içinde yankılanmasıyla oluşur. Kabuk, bu sesleri içine alır ve rezonans etkisiyle büyütür. Kabuğun şekli ve büyüklüğü de duyulan sesin şiddetini değiştirir. Yani duyduğumuz ses kabuğun içinden değil, ortam sesinin yansımasıdır.

Umarım hoşunuza gitmiştir buraya kadar okuyan herkese çok teşekkür ediyorum 🩷🫶🏻